SmartVast, variabel of dynamisch: wanneer kies je wat?
Vast
Eén prijs voor 1, 2 of 3 jaar. Je weet precies wat je betaalt.
Verstandig als: je een krap of vast budget hebt, je geen tijd of zin hebt om naar prijzen te kijken, of je veel gas stookt (een dure winter raakt je dan hard). Ook als de prijzen nu laag zijn vergeleken met het afgelopen jaar.
Let op: je betaalt een opslag voor de zekerheid, en als de markt daalt daal je niet mee. Tussentijds opzeggen kost vaak een boete. Twijfel je over de markt, kies dan liever 1 jaar dan 3.
Variabel
De leverancier past de prijs elke maand of elk kwartaal aan. Hij volgt de markt, met vertraging.
Verstandig als: je flexibel wilt blijven, bijvoorbeeld omdat je gaat verhuizen of later naar dynamisch wilt. Je kunt meestal binnen 30 dagen zonder boete opzeggen. Ook als je verwacht dat prijzen gaan dalen, maar geen uurprijzen wilt.
Let op: bij stijgende prijzen stijg je mee, en vaak iets later en iets meer dan de markt. Variabel is zelden het allergoedkoopst.
Dynamisch
Elk uur (stroom) of elke dag (gas) de beursprijs, plus belasting en een kleine opslag. Daarvoor heb je een slimme meter nodig.
Verstandig als: je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren. Dat geldt vooral met een elektrische auto, een warmtepomp, een boiler of een thuisbatterij die je slim laat aansturen. Dan is het gemiddeld het goedkoopst.
Let op: de prijs schommelt flink, ook per maand; houd een buffer aan voor dure winters. Met zonnepanelen krijg je voor teruglevering de prijs van dat uur, en die is op zonnige middagen laag of zelfs negatief.
Stroom en gas apart kiezen
Dat kan bij de meeste leveranciers, en het is vaak slim. Bij stroom levert dynamisch het meeste op, omdat de prijs per uur verschilt en je verbruik kunt verschuiven. Bij gas is er maar één prijs per dag en verbruik je vooral in de winter, als gas duur is. Voor de meeste mensen is gas daarom vast of variabel het rustigst.
Altijd vergelijken: terugleverkosten en -vergoeding, vastrecht, opzegtermijn en boete. Een welkomstbonus is eenmalig; reken hem niet mee als besparing voor de jaren daarna.
Voorbeelden
Vijf huishoudens, doorgerekend met de beursprijzen van het afgelopen jaar en dezelfde aannames als de vergelijking hierboven. Bedragen per jaar, zonder vaste kosten.
Zo rekenen we
- Dynamisch: je betaalt elk uur (stroom) of elke dag (gas) de beursprijs, plus inkoopvergoeding, energiebelasting en btw. We nemen het gemiddelde van het afgelopen jaar. Huishoudens gebruiken vooral 's avonds stroom, als die duurder is; wie verschuift, een batterij of een elektrische auto slim laadt, betaalt minder. Teruglevering levert de beursprijs op het moment zelf op, en dat is op zonnige middagen laag.
- Variabel: de leverancier past de prijs elke maand of elk kwartaal aan. Gemiddeld volgt dat de markt, met een kleine opslag.
- Vast: één prijs voor 1 tot 3 jaar. Je betaalt een opslag voor de zekerheid. We rekenen met het jaargemiddelde plus die opslag.
- Welke beursprijs? We rekenen met een verwachting voor het komende jaar: half de prijs van de laatste 30 dagen, half het gemiddelde van het afgelopen jaar. Een vast contract dat je nu afsluit, wordt namelijk geprijsd op de markt van nu.
- Opslag van de leverancier: bij elk contract rekenen we een inkoopvergoeding van € 0,02 per kWh en € 0,06 per m³. Bij vast komt daar een risicopremie bij (€ 0,04 per kWh, € 0,08 per m³), bij variabel een kleinere (€ 0,03 en € 0,06). Bij dynamisch rekenen we € 48 per jaar aan hogere vaste kosten en € 0,02 inhouding per teruggeleverde kWh. Alles excl. btw.
- Teruglevering: bij vast en variabel rekenen we dat vergoeding en terugleverkosten elkaar ongeveer opheffen; bij dynamisch krijg je de lage middagprijs.
- Zekerheid telt mee: is vast hooguit 10% duurder (of 20% als je "Zekerheid" kiest), dan adviseren we vast.
- Netbeheerkosten zijn bij elk contract gelijk en tellen we niet mee. Belasting en opslagen zijn schattingen; dit is geen advies.