SmartWarmtepomp
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht (of de bodem) en pompt die je huis in. Voor elke kWh stroom levert hij 3 tot 5 kWh warmte. Een cv-ketel haalt uit 1 m³ gas ongeveer 9 kWh warmte; een warmtepomp doet dat met 2 tot 3 kWh stroom.
Hybride of volledig?
- Hybride: een kleine warmtepomp naast je cv-ketel. Hij doet het meeste werk; op koude dagen en voor warm water springt de ketel bij. Je bespaart zo'n 50 tot 70% van je gas. Past in bijna elk huis en is goedkoper.
- Volledig (all-electric): de ketel gaat eruit, ook warm water komt van de warmtepomp (met een boilervat). Je bent van het gas af en betaalt geen vastrecht voor gas meer. Vraagt een goed geïsoleerd huis (ongeveer label A tot C) en lage-temperatuurverwarming, zoals vloerverwarming of grote radiatoren.
Eerst isoleren
Hoe beter je huis is geïsoleerd, hoe kleiner en goedkoper de warmtepomp kan zijn en hoe zuiniger hij werkt. Spouwmuur-, dak- en vloerisolatie en HR++-glas verdienen zich vaak sneller terug dan de warmtepomp zelf.
Subsidie en kosten
Voor warmtepompen en isolatie bestaat de ISDE-subsidie. De bedragen veranderen per jaar; kijk op rvo.nl. Let ook op je meterkast: een volledige warmtepomp kan een zwaardere aansluiting of extra groep nodig hebben.
Thuisbatterij
Een thuisbatterij slaat de zonnestroom op die je overdag niet gebruikt, zodat je hem 's avonds zelf kunt gebruiken in plaats van hem goedkoop terug te leveren.
Wanneer heeft een batterij nut?
- Je hebt zonnepanelen en levert veel terug, omdat je overdag weinig thuis bent.
- Je leverancier rekent terugleverkosten, of vanaf 2027 krijg je weinig voor teruglevering.
- Je hebt een dynamisch contract: de batterij kan dan ook laden als stroom goedkoop is en ontladen als hij duur is, ook in de winter.
Wanneer niet?
- Tot eind 2026, zolang de salderingsregeling geldt: terugleveren is dan bijna even veel waard als zelf gebruiken.
- Je bent overdag thuis, of je laadt een elektrische auto op zonnestroom: dan gebruik je al veel direct.
- De batterij is groter dan je kunt vullen. Een batterij die nooit vol raakt, verdient zich niet terug.
Een batterij gaat ongeveer 10 tot 15 jaar mee. Verdient hij zich in minder dan 9 jaar terug, dan is hij rendabel; boven de 13 jaar meestal niet.
Einde salderen op 1 januari 2027
Met de salderingsregeling mag je de stroom die je teruglevert wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Lever je 2.000 kWh terug en neem je 3.000 kWh af, dan betaal je maar voor 1.000 kWh. Teruggeleverde stroom is dus net zo veel waard als gekochte stroom.
Op 1 januari 2027 stopt dat. Dan betaal je elke afgenomen kWh volledig, en krijg je voor teruglevering alleen een terugleververgoeding van je leverancier, die veel lager is dan de prijs die je betaalt. Daarbovenop rekenen veel leveranciers terugleverkosten.
Wat kun je doen?
- Meer zelf gebruiken: wassen, drogen, vaatwassen en de auto laden als de zon schijnt.
- Een boiler of warmtepomp overdag laten stoken.
- Kijk of een thuisbatterij bij jou rendabel wordt.
- Vergelijk contracten op terugleververgoeding én terugleverkosten.
Zonnepanelen blijven ook na 2027 meestal lonen, maar de terugverdientijd wordt langer.
Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten bij negatieve stroomprijzen?
Meestal niet. Op zonnige middagen is er soms zo veel stroom dat de beursprijs onder nul zakt: producenten betalen dan om hun stroom kwijt te raken. Je hoort dan het advies "zet je panelen uit". Of dat voor jou geldt, hangt af van je contract.
Vast of variabel contract: laten staan
- Tot eind 2026 saldeer je: je teruglevering wordt weggestreept tegen je afname, tegen jouw vaste kWh-prijs. De beursprijs op dat moment maakt voor jou niets uit. Uitzetten kost je dus alleen maar geld.
- Vanaf 2027 krijg je een vaste terugleververgoeding per kWh. Ook die hangt niet af van het uur. Ook dan: laten staan.
- Uitzondering: lees je voorwaarden. Een paar leveranciers rekenen terugleverkosten die hoger zijn dan je vergoeding, of rekenen apart voor teruglevering bij negatieve prijzen. Pas dan kan beperken iets opleveren.
Dynamisch contract: alleen de teruglevering beperken
- Bij een dynamisch contract krijg je voor teruglevering de beursprijs van dat uur. Is die negatief, dan betaal je voor elke kWh die je teruglevert.
- Maar de stroom die je zelf gebruikt is dan nog steeds geld waard: je hoeft hem niet te kopen, en bij afname betaal je ook bij een negatieve beursprijs nog energiebelasting en btw. Zet je de panelen helemaal uit, dan koop je je eigen verbruik in. Dat is bijna altijd duurder.
- Het slimst is dus: panelen aan, teruglevering naar nul. Veel omvormers en energiemanagementsystemen kunnen dat automatisch ("exportlimiet" of "nul-teruglevering bij negatieve prijs").
- Nog beter: gebruik die uren. Laad de auto of de thuisbatterij, zet de boiler, de wasmachine of de warmtepomp aan. Bij een negatieve prijs krijg je soms geld toe op de beursprijs.
Mijn omvormer gaat vanzelf uit, is dat erg?
Valt je omvormer uit op zonnige dagen, dan is de spanning op het net in je straat te hoog: veel panelen leveren tegelijk terug. Dat is netcongestie, geen prijsregeling. Het kost je opbrengst. Meld het bij je netbeheerder en laat je installateur kijken of de omvormer goed is ingesteld.
Hoe vaak gebeurt het?
Negatieve prijzen komen vooral voor van april tot en met september, rond het middaguur, in het weekend en op feestdagen. Op de marktpagina zie je per uur of de prijs vandaag of morgen onder nul gaat.
Zonnepanelen
In Nederland wekt een paneel per jaar ongeveer 0,9 kWh op per wattpiek (Wp). Een paneel van 400 Wp op het zuiden geeft dus zo'n 360 kWh per jaar. Op oost of west is dat 15 tot 20% minder, op het noorden 40%.
Neem niet meer panelen dan je zelf kunt gebruiken: na 2027 levert extra teruglevering weinig op. Bij netcongestie kan je omvormer op zonnige dagen even uitvallen omdat de spanning op het net te hoog is.
Vast, variabel of dynamisch
- Vast: één prijs voor 1, 2 of 3 jaar. Zekerheid, maar je betaalt een opslag, en als de markt daalt daal je niet mee. Opzeggen kost vaak een boete.
- Variabel: de leverancier past de prijs elke maand of elk kwartaal aan. Volgt de markt met vertraging. Opzeggen kan altijd.
- Dynamisch: elk uur (stroom) of elke dag (gas) de beursprijs plus belasting en een kleine opslag. Gemiddeld het goedkoopst, zeker als je verbruik kunt verschuiven, maar de prijs schommelt flink. Werkt het best met een slimme meter, een thuisbatterij, een elektrische auto of een warmtepomp die je slim aanstuurt.
Je kunt stroom en gas bij veel leveranciers apart kiezen, bijvoorbeeld dynamische stroom en vast gas.
Waar je prijs uit bestaat
- Beursprijs: wat stroom of gas op de groothandelsmarkt kost. Die zie je op de marktpagina.
- Inkoopvergoeding of opslag van je leverancier.
- Energiebelasting: een vast bedrag per kWh en per m³, elk jaar door de overheid vastgesteld. Per aansluiting krijg je een vaste korting (vermindering energiebelasting).
- Btw: 21% over alles.
- Vaste kosten: vastrecht van je leverancier en netbeheerkosten, per maand, los van je verbruik.